Ding23

In de bibliotheek 2.0 worden web 2.0-Technologieën

op de bibliotheek toegepast.

2.0 is niet een theoretisch concept, maar een

beschrijving van nieuwe of al langer bestaande

internetdiensten waarvan openheid, meerrichtingsverkeer

en gemakkelijke toepasbaarheid de belangrijkste

kenmerken zijn.

Technologie is hiervoor slechts een middel, geen

doel op zichzelf.

Essentieel voor het begrip 2.0 is een nieuwe

werkhouding.

Waar alles om draait is participatie.

Participatie van alle partijen, ook de gebruiker.

De gebruiker heeft altijd al centraal gestaan

in het werk van de bibliothecaris.

De wijze waarop echter in de 2.0-bibliotheek

de relatie met de gebruiker wordt aangehaald

en hoe deze wordt betrokken bij het hele

proces is nieuw.

Web 2.0 maakt mogelijk dat deze participatie

verder gaat dan ooit.

Waar voorheen de gebruiker vooral een

passieve consument van informatie was, kan

hij of zij nu actief meedoen aan het leveren en

beheren daarvan.

Ook de gebruiker is immers een bron van kennis

en daarvan gebruik maken betekent het aanboren

van bestaande collectieve intelligentie en leidt

uiteindelijk tot een gemeenschappelijk product.

Hiervoor is het nodig dat informatie en diensten

gedeeld worden, dat er voortdurend nieuw

beschikbare elementen worden toegevoegd

en dat oude worden verbeterd of op een andere

manier worden ingezet.

De informatie en diensten kunnen en moeten

continu geactualiseerd worden.

De informatie die het betreft kan inhoudelijk

zijn, kan trefwoorden, etiketten (tags) of

catalogus betreffen, of het kunnen

statistische gegevens zijn.

Meestal zal het materiaal digitaal zijn, maar

het kan ook de fysieke collectie betreffen.

Het noodzakelijke contact tussen gebruikers

en bibliotheekmedewerkers of tussen

bibliotheekmedewerkers onderling moet

makkelijk gemaakt gemaakt worden.

Hiervoor is een radicaal vertrouwen in de

gebruikers nodig.

Natuurlijk kan de kwaliteit van het door

hen geleverde niet optimaal of zelfs slecht

zijn.

Maar er zijn genoeg controle en

correctiemechanismen om dit eruit te

filteren.

De ervaring met Wikipedia leert dat de

kwaliteit van een dergelijk gemeenschappelijk

product van zowel professionals als leken

niet onder hoeft te doen voor de meest

prestigieuze "echte" encyclopedie.

Hier geldt: hoe meer gebruikers, hoe

hoger de kwaliteit.

Technologie is slechts een middel, maar

als bibliotheekmedewerker moeten we wel

kennisnemen van de technologische

mogelijkheden die er op het gebied van

sociale software zijn, zodat er kan worden

nagedacht over nieuwe toepassingen of

het integreren en aanpassen van oude

systemen.

Deze kennis kan worden opgedaan door

te kijken wat anderen doen in blogs,

in de biblogsfeer, op fora of discussie-

platforms, in wikis of gewoon in tijdschriften.

Natuurlijk kunnen we ons niet beperken

tot het passief tot ons nemen van dergelijke

informatie, maar dienen we er ook aan bij

te dragen en te publiceren over wat wij

zelf doen.

En ten slotte moeten we er over nadenken

hoe de gebruikers zo goed mogelijk betrokken

kunnen worden.

Daarvoor is het nodig dat zij goed geïnformeerd

worden en dat zij aangesproken worden in

hun "taal".

Ook hier biedt web 2.0 ideale mogelijkheden

want dit is precies de taal waarin de nieuwe

generaties gebruikers gewend zijn te

communiceren.

Maakt dat de bibliotheek overbodig?

Dat lijkt me niet.

De bibliotheek heeft in dit geheel:

de rol van dirigent van het orkest.